SHERLOCK HOLMES dan ALINTILAR

Tümelden tekile, etkenden etkiye, genelden özele geçme yolu yani tümdengelim denince aklıma hemen gelen isim olağanüstü zekası, metodik çalışma şekli ve kusursuz stratejileriyle Sherlock Holmes.

Dr. Watson "Kızıl Soruşturma" da Sherlock Holmes ün özelliklerine şöyle değiniyor.

- Edebiyat Bilgisi : Sıfır

- Felsefe Bilgisi   : Sıfır

- Astronomi Bilgisi : Sıfır

- Politika Bilgisi : Az

- Botanik Bilgisi : Değişken. Genel olarak belladon, afyon ve zehirler konusunda bilgisi iyi. Bahçıvanlık hakkında hiç bir şey bilmiyor.

- Jeoloji Bilgisi : Pratik ama sınırlı. Bir bakışta, toprak türlerini birbirinden ayırabiliyor.

- Kimya Bilgisi : Çok derin.

- Anatomi Bilgisi : Kusursuz ama sistematik değil.

- Kriminoloji Bilgisi : Çok fazla. Yüzyılda yaşanmış ve işlenmiş olan bütün cinayet ve skandalları en ince ayrıntısına kadar biliyor.

- İyi viyolonsel çalıyor.

- Yetenekli bir eskrimci, boksör ve kılıç ustası.

- İngiliz yasaları üzerine iyi bir pratik bilgisi var.

sadece bu özelliklere baktığımızda kokain bağımlılığı haricinde bu adamın beni öğrenciliğimden bu güne neden bu kadar etkilediğini anlayabilmek zor tabi. O yüzden sebep sonuç bağlamında analitik akıl yürütme ustası olan bu adamın kendisine ait bir takım cümlelerini kitaptan altını çizdiğim kadarıyla buraya alıntı yapmaya karar verdim.

  - İnsan zihninin, boş bir çatı katına benzediğini ve insanın bu çatı katını kendi seçeceği mobilyalarla döşeyeceğini düşünüyorum. Yalnızca bir aptal, önüne gelen her bilgiyi kapar, böylece, ona faydası dokunabilecek bilgiler kalabalıklaşır ya da birçok şey birbirine girer ve o bilgiye ihtiyacı oldu mu güçlükler yaşar. Ama becerikli ve usta bir kimse, zihnine, ya da çatısına, bir şeyler alırken son derece dikkatlidir. İşini yapmasına yardım edecek aletlerden başka hiçbir şeyi yoktur ama bunları da sınıflandırmış ve kusursuz bir düzene sokmuştur. O küçük odanın duvarlarının esnek olduğunu ve her ölçüde genişleyebileceğini düşünmek hata olur. Emin olun ki, zaman geliyor, zihninize kattığınız her bilgiyle, önceden bildiğiniz bir şeyi unutuyorsunuz. Bu yüzden, önemsiz bilgilerin, önemlilerin önünü tıkamaması çok büyük önem taşıyor.

 - Bir insan eğer doğa üzerine yorumlarda bulunacaksa düşünceleri de en az doğa kadar geniş olmalı.

 - Bu dünyada yaptıklarınızın hiçbir önemi yoktur. Önemli olan, insanları yaptıklarına nasıl inandırabileceğindir.

 - Pek çok insana bir olaylar zincirini anlatın, size sonucun ne olacağını söyleyeceklerdir. Akıllarında, bir araya getirdikleri bu olaylardan yola çıkarak, bir şeylerin olup biteceğini söylerler. Fakat bir sonucu söylediğinizde, kendi bilinçaltı akımlarından yola çıkarak, o sonuca ulaşmalarını sağlayan adımların neler olduğunu söyleyebilecek insan sayısı azdır.

 - İmkansızları elersen, geriye inanılmaz da olsa, gerçek kalır.

- Mutsuzluk, şiddet ve korku çemberi ne amaca hizmet ediyor? Bunun mutlaka bir amacı olmalı; yoksa evrenimiz tesadüflerle yönetiliyor demektir ki bu da mümkün olamaz. Peki ama nasıl bir amaç? Tekrar tekrar karşımıza çıkan bu soru karşısında insan aklı o kadar aciz ki.

- Kanunun diğer tarafında yer alsaydım, en başarılı suçlu ben olurdum.

- Problemler ancak duyuların etkisinden kurtulduktan sonra çözülebilir. Bir akıl yürütücüsü, yöntemi en üst noktalarına yükseltebilmek için bilgi alanına giren bütün gerçekleri kullanmak zorundadır.

- İdeal bir akıl yürütücü bir veriyi bütün şartları altında gördükten sonra ondan sadece o ana kadar olan olaylar zincirine değil, gelecekte meydana gelebilecek sonuçları da çıkarabilmelidir.

- Eski bir fars atasözü vardır: Bir kadının hayalini elinden almak, bir kaplanın yavrusunu elinden almaya benzer.

- Hayat, insan aklının düşünebileceğinden çok daha gariptir. İnsan, gerçekte sıradan denen şeyleri çoğu zaman hayal bile edemez.

- İnsan beyninde çözülemeyecek kadar zor, tahmin edilemeyecek kadar karmaşık duygular ve arzular vardır. O arzuların karanlık olanlarına gelince; işte onlar oldukça soğuktur ve kişiyi adeta buzdan bir kütleye çevirir. Gözleri kör eden bu ürkütücü ruh halleri, insanın aklının ucundan bile geçiremeyeceği şeyleri yapmasını sağlar.

- Bir şeyi saklamanın en iyi yolu onu, herkesin görebileceği bir yere koymaktır.

- Ortalama bir zeka, kendinden yüksekte duranları hiç bir zaman göremez; oysa gerçek bir yetenek dehayı nerde görse tanır ve saygıda kusur etmez.

İstenildiği kadar uğraşılsın suçlu arkasında izler bırakmadan suç işleyemez. Suçlu ne mükemmellikle çalışırsa çalışsın her halükarda kendini ele verecek ipuçlarını arkasında bırakacaktır. Olay yeri inceleme ehil ellerle titizlikle ince eleyip sık dokuyarak yapılırsa mutlaka önemli kanıtlar bulunacaktır. Kanıt bulunamama hali olay yeri incelemenin duyulardan arındırılmadan amatörce ve hatta ön yargılı olması halidir. Sherlock Holmes'in öykülerinin tam olarak özeti budur aslında. Yukarıdaki cümleler çözülmesi beklenen olaylar sırasında ve olayların tamamen çözülmesi sonrasında  Sherlock Holmes ve Dr. Watson arasındaki konuşmalardan alınmıştır.