Ana içeriğe atla

K Ö R L Ü K

İnsanların var oluşundan bu yana üzerine vazife edindiği doğayı terbiye etme çabaları ve doğa karşısında ne kadar güçsüz olduğumuz konusunu çok yalın bir dille anlatan eşsiz bir yapıt.

Saramago, eserinde hiç bir özel isime yer vermemiş ne kahramanların adlarını belirtmiş, ne ülke ne de bulundukları şehrin ismini kullanmış ama kitap 1998 yılında sahibine Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandırmaktan da geri kalmamış.

Saramago'nun bu kitabı çok büyük bir tesadüf eseri pandemi günlerinden önce elime geçti ve beni karantina günlerine psikolojik olarak hazırladı. Çünkü kitapta bir anda, 
toplumsal görme bozukluğu felaketine uğrayan insanların düştüğü durumlar, günümüzdeki Covid-19 salgınının manzaralarını çağrıştırıyor. Çok ilginçtir ki, kitabın sonunda insanlar salgından kendi çabalarıyla değil, doğanın onlara bir lütfuyla kurtuluyorlarlar.

Saramago'nun eserinde, insanın doğa karşısındaki çaresizliğini okurken, gözümün önüne hep konuşulan sosyal mesafe, hijyen, sokağa çıkma yasağı vs. gibi konular geldi. Acaba, Saramago bu kitabın konusunu kurgulamadan önce dünyada hüküm sürmüş ve binlerce insanın ölümüne sebep olmuş diğer salgınları incelemiş ve o salgınların süreçlerini bu eserine uyarlamış olabilir mi? diye düşündüm. Peki öyleyse yıllar geçmesine rağmen insanoğlu, bu tarz durumlardan hiç mi ders alamamış?

Gelelim Kitabın Ana Temasına

Yazar eserinde görme bozukluğunu metafor olarak kullanmıştır. İnsanların içinde bulunduğu sosyal ve toplumsal kokuşmuşluk gözler önüne serilmiştir. Körlük olsa da olmasa da insanlar, bu kokuşmuşluğun içinde zaten yaşamaktadırlar. İnsanların içlerinde bulunduğu bu acı durumları anlayabilmeleri ve harekete geçebilmeleri için her hangi bir duyu organlarını kaybetmelerine gerek yoktur.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Satrançta Büyük Ustalar Modern Görüşler

Bu eserin sahibi Richard Reti (1889-1929) Pezinok'ta doğmuş Viyana Üniversitesi'nde matematik ve fizik eğitimi almış ve aynı zamanda da satrançla yakından ilgilenmiştir. 1924 yılında New York Turnuvası'nda Dünya Şampiyonu yenilmez satranççı Capablanca'yı kendi açılış düzeniyle mağlup edince, kendi sistemini tüm satranç camiyasına duyurmuştur. Reti'nin kendi sistemiyle Capablanca'yı mağlup etmesi eski satranç anlayışına (romantik dönem) savaş açmış genç kuşak satranççıların(hipermodern dönem) yolunu açmıştır. Bu başarı satrançta merkez kontrolü tanımının tekrar değerlendirilmesine neden olmuştur. Reti kitabında satranca, derin sezişlerle kavranabilen ince ilişkilerin ustalıkla yoğrulacağı bir sanat alanı olarak baktığını söylemektedir. Öyle ya, yüzyıllar sonra alışılagelmiş açılışları değil de, kendi sistemini yaratmak ve kabul ettirmek, satranca ancak sanatsal bir alan olarak değer vermekle mümkün olabilir.  Satrançta Büyük Ustalar Modern Görüşler ese...

GÖSTERİ PEYGAMBERİ

Yazar yarattığı Tender Branson karakteri ile, kitap boyunca popüler kültüre, tüketim çılgınlıklarına, dinlere mezheplere taşlamalar yapmış. Şan şöhret hayalleriyle yanıp tutuşan hayalperestlere güzel mesajlar vermiş. Tender Branson yani namı diğer Gösteri Peygamberi, Creedish mezhebinin bir üyesi. Kilisede eğitilerek zamanı geldiğinde dış dünyaya hayatı boyunca çalışmak için gönderilen yüzlerce mezhep üyesinden bir tanesi. Kilisenin, mezhep üyelerinin kaderlerini belirleyip kendi iradelerini yok eden kapalı bir yapısı var. Kilise eğitiminin amacı, üyeleri kölelik için dış dünyaya hazırlamak. O yüzdendir ki, Branson'un bu dünyada attığı her adım, başına gelen her olay okuyucuya çok tanıdık geliyor. Kitap, o kuyucuya kendisinin bu kurgulanmış hayatın neresinde sahne aldığını sorduruyor. Kitabın orjinal ismi  "Survivor" ama konu, medya tarafından oluşturulan şov amaçlı sahte bir peygamberi ele aldığı için böyle bir isim uygun görülmüş sanırım. Kanımca da, içerikle son derece...

KA, KAR, KARS ve ORHAN PAMUK

Eser, ihtilalle gelen baskı altında laik antilaik çatışmaları aynı zamanda da etnik sorunları sosyolojik açıdan ele almaktadır. Roman ne kadar siyasi olarak ele alınsa ve lanse edilse de, kurgu ülkenin ve bölgenin sosyolojik temeline oturtulduğu için, yazarın siyasetten çok sosyolojik tespit yaptığı anlaşılmaktadır. Romanın baş kahramanı Kerim Alakuşoğlu yani nam-ı diğer KA. Roman üçüncü bir kişinin ağızından anlatılıyor ve anlatan kişiye de Orhan Bey deniyor. Orhan Bey'in de Rüya adında bir kızı olduğunu, bu yüzden de romanı anlatanın bizzat Orhan Pamuk'un kendisi olduğunu anlıyoruz. Romanda çok ilginç bulduğum bir konu ise Ka'nın 29. bölümdeki altıgen kar tanesi resmi. Ka'ya göre, uzaktan birbirlerine benzeyen insanların aslında ne kadar değişik, tuhaf ve anlaşılmaz oldukları ancak kar yıldızının çözümlenmesi yapılarak bulunabiliyor. Bu yüzden herkesin içsel yaşam haritasını gösteren böyle bir kar kristalinin olduğunu var sayarak, Mantık, Hayal ve Hafıza ana bölü...