SEVGİ ve AŞKIN DOĞAYA DÖNÜŞÜ
Filozof olma hayalleriyle yaşadığım ergenlik dönemimde aşk ve sevgi konularını araştırmış, ister istemez de, Sigmund Freud ve Charles Darwin gibi üstadlarla yollarım bir yerlerde kesişmişti.
Charles Darwin’in “Türlerin Kökeni”, Sigmund Freud’un ise “Grup Psikolojisi ve Ego Analizi” adlı eserleri bu tarz konulara bakış açımı tam anlamıyla değiştirmiştir. O yüzden biraz sonra yazacaklarımın, bu iki üstadın söz konusu kitaplarıyla ilgili derlemesi olacağını, bununla beraber bir parça öznel görüşlerimi yansıtacağını, biraz da çözümlemeli fikir analizi niteliğinde olacağını söyleyebilirim. Bu eylemimle de, boş zamanımı değerlendirirken hem sosyal medyaya olan sorumluluğumu yerine getirmeyi hem de okumaya tenezzül edenlere konuyla ilgili farklı bir bakış açısı sunmayı planlamaktayım. Bu bağlamda, insanların merakını cezbedecek bir şeyler yazabilirsem değmeyin keyfime
Benim açımdan gerek Darwin’in sıradan bir bilim adamı olmadığını gerekse de Freud’un sıradan bir psikanaliz ustası olmadığını söyleyerek başlayalım öyleyse söze. Hatta bütününe baktığımızda türlerinin de ilk örnekleri olduklarını söyleyebiliriz. Sebebini bugün bile aksi iddia edilemeyecek kadar görkemli buluşlarını yıllar öncesinden sağlam zeminlere oturtarak hemen hemen dünyanın tüm üniversitelerinde zorunlu ders olarak okutulan çalışmalarına bağlıyorum. Günümüzde bu çalışmalar, hipotezle başlayıp teoriyle son bulan kesin önermeler konumundadır ve bir takım hayalci güruhlar haricinde aklı başında her insanın bilimsel olarak temel aldığı değerleri taşımaktadır.
Mesela Freud, mantığımızın ve bilincimizin hayatımızı idame ettiren yegane etkenler olmadığını, rasyonel değerlerimizin aksine, hayatımızı yönlendiren, kritik kararları aldıran bilinçaltı güçler olduğunu bilimsel olarak ispatlamıştır ve aksini iddia etmek te pek mümkün değildir. Darwin ise insanın gelişen ön lobu dışında tüm özelliklerinin doğada kendi familyasıyla aynı süreçte olduğunu sindirim sisteminden beslenme davranışlarına kadar primatlarla ayırt edilemeyeceğini anlatmaya çalışmıştır “Türlerin Kökeni” adlı eserinde. (Konuyla ilgili labratuar ortamında veya denekler üzerinde test edilemeyen, tekrar edilebilme özelliği olmayan rasyonel kavramların dışındaki kişinin sadece kendi öznel iradesiyle inandığı değerlere ait beylik lafları sıralamayı gerekli bulmuyorum)
Konumuza öncelikle canlıların doğal seleksiyonu üzerinden bir göz atalım.
EŞEYSEL SEÇİLİM :
Diğer adı cinsel seçilimdir ve doğada cinsler arasındaki belirleyici unsurlara işaret etmektedir. Aynı tür içerisinde erkeklerin çiftleşeceği dişiyi baştan çıkarabilmek için yaptıkları duelloları hepimiz biliriz. İki erkeğin amansız mücadelesi ve yenilenin orada kalarak kazananın dişiyle beraber duello alanından ayrıldığı konularını işleyen belgeseller oldukça fazladır. Bu duellolarda erkek dişiye güçlü olduğunu kanıtlamaktadır ve bir sonraki nesillere kendi genlerini aktararak organizmaların en büyük bilinç altı görevlerinden birini yerine getirmektedir. Kaybeden ise zayıftır doğaya uygun değildir ve bir sonraki nesile genlerini aktaramayacaktır. Görüldüğü gibi canlılar arasındaki mücadele de, dişi pasif olmasına rağmen seçicidir. Öyle ki, bazı türlerde cinsellik isteği, erkeğin ölümü veya ebedi sakatlığı gibi geri dönüşü olmayan vukuatlarla bile sonuçlanabilmektedir. Bazı türlerde dişi istemeden de olsa güçlüsünü (aslan, kaplan), bazı türler de ise alımlısını, güzelini (tavuskuşu, cennet kuşu) seçmektedir. Doğaya baktığımız da, hermafroditler gibi bir takım istisnalar dışında hemen hemen her türde seçilimin dişiler tarafından yapıldığını görebiliyoruz.
Peki, arzularını gerçekleştirmek isteyen bu canlılar neden ölümü veya sakatlığı göze alarak rakipleriyle amansız bir savaşa girerler? Ait oldukları lokasyonda sadece bir dişi mi vardır? veya söz konusu bu türlerin nöron etkileşimleri insanoğluna nazaran daha mı düşüktür?
Doğal seleksiyon canlıların gözümüze bu kadar güzel ve uyumlu görünmesinin en büyük sebebidir ve kanıtlanmış bir doğa yasasıdır. Fakat yazıma konu olan kavramları tam olarak açıklayamamaktadır. Çünkü popülasyon içindeki bireyler ölümsüzlük içgüdüsüyle karar almakta ve baskın olan seçilime gayri ihtiyari olarak hizmet etmektedirler. İrlanda Geyiğinin boynuzlarının bu kadar görkemli olmasının veya deniz fillerinin cüsselerine göre bu kadar güçlü olmalarının en büyük sebebi kendinden önceki formların seçilimlerinden kaynaklanmaktadır. Çünkü dişi sürekli daha güçlüyü daha güzeli ve daha etkileyici olanı tercih etmektedir. Peki erkek alımlı bir dişiyi gördüğünde neden kendi kendini bu kadar kaybetmekte, neden karşıdaki dişiye bu kadar kolay bağlanabilmektidir?
PSİKANALİZ
Darwin’in doğa yasası olan doğal seleksiyon kanunu kavramlarımızı tam olarak açıklayamadığı için biraz da psikanalize bakacağız.
Psikanaliz denildiğinde akla hemen bilinçaltı gelir. Freud’un bu tedavi tekniğinin bu kadar itibar görmesinin en büyük nedeni; transferans esnasında insanın bilinçaltında ki özgürlüklerini kısıtlayan klişeleşmiş kalıplarını serbest bırakarak ona daha rahat bir yaşama olanağı sunmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü insan denen memeli canlı çevresel faktörlerle beraber bilinçaltına, kendisini tahakküm altında bırakacak bir çok veriyi gayri ihtiyari olarak aktarmaktadır. Bir eylem içerisindeyken sonsuz girdiyi yine gayri ihtiyari olarak geribildirime çevirmektedir. Örneğin; eşinin ailesini ziyaret eden biri, ziyaret edeceği evin örf, adet, gelenek, göreneklerine, ailenin siyasi, dini yapılarına, görüşlerine göre davranmalıdır. Aynı zamanda bu davranışları sergilerken bulunduğu çevresel faktörleri dikkate almalı eşinin değerleri ne kadar önemli olsa da çevresel faktörleri de göz ardı etmemelidir. Örf, adet, çevresel faktörler vs. gibi kavramların içerisinde yüzlerce hatta binlerce veri vardır ve bu veriler geri bildirim olarak kişi davranışlarını etkilemektedir.
Demek ki, kişi eylemlerinde hür iradesiyle hareket ediyormuş gibi görünse de, özgür değildir hareketlerini kısıtlayan binlerce verinin esiridir. Bu itibarla insanın karşı cins ile olan etkileşiminde özgür olamadığını, bilinçaltındaki değerlerine biat ettiğini anlayabiliyoruz.
Peki, bilinçaltını bu kadar yoğun yaşayan bir tür (insan) nasıl oluyor da aşık olabiliyor? nasıl oluyor da karşı cinsi sevebiliyor?
Aşık olamıyoruz. Sevemiyoruz. Çünkü düşünüyoruz. Çünkü muhakeme yapıyoruz. Karşımızdakini kendi modelimize oturtmaya onu kafamızda çizdiğimiz şablonlara yerleştirmeye bayılıyoruz. Partnerimizin zihnimizdeki subjektif fraksiyonlara uymak zorunda olmadığını, uymak isterse bile kendi bilinçaltından dolayı oksimoronlar yaşayabileceğini idrak edemiyoruz. Onun farklı olan yapısını ve özgürlük anlayışını konu komşu ne der? gibi yobazlık kokan bilinçaltı hastalıklara kadar bile indirgeyebiliyoruz. Doğada ki, indeterminist yapıyı, kaosu, belirsizliği görmezden gelip, sadece hesabına gelenleri ilgilendiren örf, adet gibi kavramları bahane ediyoruz.
Kanaatim şudur ki; rahat düşünmemize engel olan, mütemadiyen hor görülmüş ve bu sebeple de ön lobunun sadece bir bölümünü kullanabilen, bilinçaltında ki argümanlardan dolayı diğer kısmını kullanmaktan imtina eden dostlarımızın zihinlerini daha çok kullanabilecekleri hale getirmenin yolunu bulmadan insan denen memeli, özgür olsa da özgürlüğü sürekli baskı altında olacaktır.
Doğa düşmanları had dağlarını aştığında,
Ne hoş bir seda gibi geldi komünlere,
Görmeyecekti artık insanoğlu rahat yüzü
Sürekli düşünecekti artık aşkı sevgiyi
FEHMİ KARAGÜL
Charles Darwin’in “Türlerin Kökeni”, Sigmund Freud’un ise “Grup Psikolojisi ve Ego Analizi” adlı eserleri bu tarz konulara bakış açımı tam anlamıyla değiştirmiştir. O yüzden biraz sonra yazacaklarımın, bu iki üstadın söz konusu kitaplarıyla ilgili derlemesi olacağını, bununla beraber bir parça öznel görüşlerimi yansıtacağını, biraz da çözümlemeli fikir analizi niteliğinde olacağını söyleyebilirim. Bu eylemimle de, boş zamanımı değerlendirirken hem sosyal medyaya olan sorumluluğumu yerine getirmeyi hem de okumaya tenezzül edenlere konuyla ilgili farklı bir bakış açısı sunmayı planlamaktayım. Bu bağlamda, insanların merakını cezbedecek bir şeyler yazabilirsem değmeyin keyfime
Benim açımdan gerek Darwin’in sıradan bir bilim adamı olmadığını gerekse de Freud’un sıradan bir psikanaliz ustası olmadığını söyleyerek başlayalım öyleyse söze. Hatta bütününe baktığımızda türlerinin de ilk örnekleri olduklarını söyleyebiliriz. Sebebini bugün bile aksi iddia edilemeyecek kadar görkemli buluşlarını yıllar öncesinden sağlam zeminlere oturtarak hemen hemen dünyanın tüm üniversitelerinde zorunlu ders olarak okutulan çalışmalarına bağlıyorum. Günümüzde bu çalışmalar, hipotezle başlayıp teoriyle son bulan kesin önermeler konumundadır ve bir takım hayalci güruhlar haricinde aklı başında her insanın bilimsel olarak temel aldığı değerleri taşımaktadır.
Mesela Freud, mantığımızın ve bilincimizin hayatımızı idame ettiren yegane etkenler olmadığını, rasyonel değerlerimizin aksine, hayatımızı yönlendiren, kritik kararları aldıran bilinçaltı güçler olduğunu bilimsel olarak ispatlamıştır ve aksini iddia etmek te pek mümkün değildir. Darwin ise insanın gelişen ön lobu dışında tüm özelliklerinin doğada kendi familyasıyla aynı süreçte olduğunu sindirim sisteminden beslenme davranışlarına kadar primatlarla ayırt edilemeyeceğini anlatmaya çalışmıştır “Türlerin Kökeni” adlı eserinde. (Konuyla ilgili labratuar ortamında veya denekler üzerinde test edilemeyen, tekrar edilebilme özelliği olmayan rasyonel kavramların dışındaki kişinin sadece kendi öznel iradesiyle inandığı değerlere ait beylik lafları sıralamayı gerekli bulmuyorum)
Konumuza öncelikle canlıların doğal seleksiyonu üzerinden bir göz atalım.
EŞEYSEL SEÇİLİM :
Diğer adı cinsel seçilimdir ve doğada cinsler arasındaki belirleyici unsurlara işaret etmektedir. Aynı tür içerisinde erkeklerin çiftleşeceği dişiyi baştan çıkarabilmek için yaptıkları duelloları hepimiz biliriz. İki erkeğin amansız mücadelesi ve yenilenin orada kalarak kazananın dişiyle beraber duello alanından ayrıldığı konularını işleyen belgeseller oldukça fazladır. Bu duellolarda erkek dişiye güçlü olduğunu kanıtlamaktadır ve bir sonraki nesillere kendi genlerini aktararak organizmaların en büyük bilinç altı görevlerinden birini yerine getirmektedir. Kaybeden ise zayıftır doğaya uygun değildir ve bir sonraki nesile genlerini aktaramayacaktır. Görüldüğü gibi canlılar arasındaki mücadele de, dişi pasif olmasına rağmen seçicidir. Öyle ki, bazı türlerde cinsellik isteği, erkeğin ölümü veya ebedi sakatlığı gibi geri dönüşü olmayan vukuatlarla bile sonuçlanabilmektedir. Bazı türlerde dişi istemeden de olsa güçlüsünü (aslan, kaplan), bazı türler de ise alımlısını, güzelini (tavuskuşu, cennet kuşu) seçmektedir. Doğaya baktığımız da, hermafroditler gibi bir takım istisnalar dışında hemen hemen her türde seçilimin dişiler tarafından yapıldığını görebiliyoruz.
Peki, arzularını gerçekleştirmek isteyen bu canlılar neden ölümü veya sakatlığı göze alarak rakipleriyle amansız bir savaşa girerler? Ait oldukları lokasyonda sadece bir dişi mi vardır? veya söz konusu bu türlerin nöron etkileşimleri insanoğluna nazaran daha mı düşüktür?
Doğal seleksiyon canlıların gözümüze bu kadar güzel ve uyumlu görünmesinin en büyük sebebidir ve kanıtlanmış bir doğa yasasıdır. Fakat yazıma konu olan kavramları tam olarak açıklayamamaktadır. Çünkü popülasyon içindeki bireyler ölümsüzlük içgüdüsüyle karar almakta ve baskın olan seçilime gayri ihtiyari olarak hizmet etmektedirler. İrlanda Geyiğinin boynuzlarının bu kadar görkemli olmasının veya deniz fillerinin cüsselerine göre bu kadar güçlü olmalarının en büyük sebebi kendinden önceki formların seçilimlerinden kaynaklanmaktadır. Çünkü dişi sürekli daha güçlüyü daha güzeli ve daha etkileyici olanı tercih etmektedir. Peki erkek alımlı bir dişiyi gördüğünde neden kendi kendini bu kadar kaybetmekte, neden karşıdaki dişiye bu kadar kolay bağlanabilmektidir?
PSİKANALİZ
Darwin’in doğa yasası olan doğal seleksiyon kanunu kavramlarımızı tam olarak açıklayamadığı için biraz da psikanalize bakacağız.
Psikanaliz denildiğinde akla hemen bilinçaltı gelir. Freud’un bu tedavi tekniğinin bu kadar itibar görmesinin en büyük nedeni; transferans esnasında insanın bilinçaltında ki özgürlüklerini kısıtlayan klişeleşmiş kalıplarını serbest bırakarak ona daha rahat bir yaşama olanağı sunmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü insan denen memeli canlı çevresel faktörlerle beraber bilinçaltına, kendisini tahakküm altında bırakacak bir çok veriyi gayri ihtiyari olarak aktarmaktadır. Bir eylem içerisindeyken sonsuz girdiyi yine gayri ihtiyari olarak geribildirime çevirmektedir. Örneğin; eşinin ailesini ziyaret eden biri, ziyaret edeceği evin örf, adet, gelenek, göreneklerine, ailenin siyasi, dini yapılarına, görüşlerine göre davranmalıdır. Aynı zamanda bu davranışları sergilerken bulunduğu çevresel faktörleri dikkate almalı eşinin değerleri ne kadar önemli olsa da çevresel faktörleri de göz ardı etmemelidir. Örf, adet, çevresel faktörler vs. gibi kavramların içerisinde yüzlerce hatta binlerce veri vardır ve bu veriler geri bildirim olarak kişi davranışlarını etkilemektedir.
Demek ki, kişi eylemlerinde hür iradesiyle hareket ediyormuş gibi görünse de, özgür değildir hareketlerini kısıtlayan binlerce verinin esiridir. Bu itibarla insanın karşı cins ile olan etkileşiminde özgür olamadığını, bilinçaltındaki değerlerine biat ettiğini anlayabiliyoruz.
Peki, bilinçaltını bu kadar yoğun yaşayan bir tür (insan) nasıl oluyor da aşık olabiliyor? nasıl oluyor da karşı cinsi sevebiliyor?
Aşık olamıyoruz. Sevemiyoruz. Çünkü düşünüyoruz. Çünkü muhakeme yapıyoruz. Karşımızdakini kendi modelimize oturtmaya onu kafamızda çizdiğimiz şablonlara yerleştirmeye bayılıyoruz. Partnerimizin zihnimizdeki subjektif fraksiyonlara uymak zorunda olmadığını, uymak isterse bile kendi bilinçaltından dolayı oksimoronlar yaşayabileceğini idrak edemiyoruz. Onun farklı olan yapısını ve özgürlük anlayışını konu komşu ne der? gibi yobazlık kokan bilinçaltı hastalıklara kadar bile indirgeyebiliyoruz. Doğada ki, indeterminist yapıyı, kaosu, belirsizliği görmezden gelip, sadece hesabına gelenleri ilgilendiren örf, adet gibi kavramları bahane ediyoruz.
Kanaatim şudur ki; rahat düşünmemize engel olan, mütemadiyen hor görülmüş ve bu sebeple de ön lobunun sadece bir bölümünü kullanabilen, bilinçaltında ki argümanlardan dolayı diğer kısmını kullanmaktan imtina eden dostlarımızın zihinlerini daha çok kullanabilecekleri hale getirmenin yolunu bulmadan insan denen memeli, özgür olsa da özgürlüğü sürekli baskı altında olacaktır.
Doğa düşmanları had dağlarını aştığında,
Ne hoş bir seda gibi geldi komünlere,
Görmeyecekti artık insanoğlu rahat yüzü
Sürekli düşünecekti artık aşkı sevgiyi
FEHMİ KARAGÜL
Yorumlar
Yorum Gönder